Je Moeder vroeg aan benadigd en sexy schrijfster Susan Smit of ze een column wilde schrijven. Tijd om er speciaal een voor Je Moeder te schrijven had ze niet, maar Je Moeder blijft Je Moeder. Dus heeft Susan er eentje uitgekozen uit haar bundel Letterhonger. Susan bedankt!

De vrouw schijnt een onbegrijpelijk wezen te zijn. Een enigma. Wat ze wil en waarom ze dat wil is al eeuwen een mysterie voor de man. Mannen daarentegen zijn elementair en doorzichtig, zo luidt de hardnekkige overtuiging.

Lariekoek. Vrouwen denken dat ze mannen begrijpen terwijl mannen elke poging om vrouwen te begrijpen lang geleden hebben opgegeven – dat is het enige verschil. Vrouwen investeren veel tijd in het doorgronden van het manvolk: ze analyseren zich suf en komen doorgaans tot de conclusie dat het gedrag van de man wordt veroorzaakt door onbewuste angsten, innerlijke onzekerheden en aperte controledwang. Het zal allemaal wel. Ik zeg niet dat ik me nooit vermaak met een potje psychologiseren van de koude grond, maar dat doe ik dan liever over andermans vriendje. Zodra ik zelf ben gevallen voor een man, houd ik me er verre van. Mannen moet je niet willen begrijpen, is mijn adagium.

De geliefde volledig doorgronden is de dood van het verlangen. Begrip en eensgezindheid smoren elke begeerte, ook al is het betreden van de terra incognita van de ander de wens van elke verliefde. Die wens verklaart zelfs de krankzinnige, heftige seks als je verliefd bent: het is een poging door te dringen tot elkaars ware essentie. De behoefte te doorgronden markeert het begin van een relatie en luidt tevens het einde in. Je bent betoverd als je niets liever wilt dan iemand kennen, maar iemand door en door kennen kan niet samen gaan met betovering. Het onbekende, het nog te veroveren gebied, zorgt voor de aantrekkingskracht. Is het eenmaal begrepen, in bezit genomen, dan verruilt de gekte zich voor een comfortabel, rustig geluk. Dat is de metafysica van begeerte.

Mijn vriendinnen delen die visie niet. Zij hunkeren ernaar zich veilig en verbonden te voelen en denken dat het begrijpen, of erger nog, het naar hun hand zetten van hun liefje de manier is om dat voor elkaar te krijgen. Wat eens zo woest aantrekkelijk was, kunnen ze een jaar later niet uitstaan. Wat toen ‘avontuurlijk’ heette, is nu ‘onvolwassen’ en wat ‘ondoorgrondelijk’ was, is nu ‘asociaal’. Het was allemaal reuze vermakelijk, maar doe nu maar weer normaal. Ziedaar de hypocrisie van de bindgrage vrouw: ze wil wel een man die weet wat hij wil, maar niet een man die doet wat hij wil. Zij analyseert, bekritiseert en peutert net zo lang tot hij van pure ellende zegt wat ze wil horen om haar te paaien. En dan heeft die vrouw pas echt een probleem. De man is getemd en in het geheel niet meer boeiend, verrassend of in staat zelfs maar een lekker tegendraadse opmerking te maken in haar bijzijn. De ruwe bolster is vakkundig verwijderd om een blanke, bij nader inzien wat bleek uitziende pit prijs te geven. Het heropvoedingsprogramma is succesvol afgesloten en zij kan beginnen met klagen dat het – tja, gek hè? – niet meer zo wil sprankelen in bed.

Mij niet gezien. Van zo’n plooibare allemansvriend word ik niet warm. Dat ruwe bolster mag lekker op zijn plaats blijven zitten. Juist het onaangepaste en het raadselachtige maakt een man onweerstaanbaar. Hij mag geen centimeter opschuiven om te voldoen aan wat de wereld of welke vrouw dan ook van hem verwacht. Hij mag best een ongemakkelijke stilte veroorzaken en mij in verbijstering achterlaten als dat betekent dat hij trouw blijft aan zijn eigen idealen. Een leven zou nog te kort moeten zijn om hem te begrijpen. Een beetje afstand is goed: er moet iets overblijven om af en toe te overbruggen, in geest en lichaam. Hij moet een totaal ander gevormd puzzelstuk zijn dan ik en toch wonderwel op mij aansluiten.

Verlangen heeft mysterie nodig. Mannen zijn er om bemind te worden, niet om begrepen te worden.

Susan Smit (1974) is schrijfster, literair recensente en columniste.

Je Moeder leest ook

• Je Moeder is maffia

• « Je Moeder is down met de nieuwe Jay Hova   |   Je Moeder stript #34 »